The province has a unique mixture of cultural heritage of several groups--Thai, Chinese, and Islam. The city centre has systematic town planning and is one of the educational centres of the south as well.
The word Yala was derived from the local word yalo meaning fish net. Yala used to be part of Pattani, a colony of the Sukhothai Kingdom. In B.E. 2310 when Ayutthaya fell to the Burman, southern colonies became independent. During the reign of King Rama I of the Rattanakosin Dynasty, the King sent his brother, Khrom Phra Ratchawangbowon Maha Surasihanat to take Pattani. In B.E. 2351, the King had Pattani separated into 7 smaller colonies, namely Muang Pattani, Muang Sai Buri, Muang Nong Chik, Muang Yaring, Muang Ra Ngae, Muang Raman, and Muang Yala. Yala had changed its rulers many times before Monthon was abolished in B.E. 2476 and finally became one of the provinces (Changwat) of Thailand.
Car
Yala is 1,084 kilometres south of Bangkok by road. One can take Highway 4 (Thanon Phetkasem) from Bangkok to Prachuap Khiri Khan, and Chumphon, then onto Highway 41 through Thung Song, Phatthalung, Hat Yai, Pattani, and Yala.
Bus
Air-conditioned bus services are run daily between Bangkok and Yala from the Southern Bus Terminal.
For further information please call the Southern Bus Terminal at tel: 0 2435 1119-200 or visit www.transport.co.th
Thai Doen Rot Co.,Ltd (tel: 0 2435 7424) operates a daily bus service from Bangkok to Betong. The bus leaves the Southern Bus Terminal at 4 p.m.
Rail
Yala is 1,055 kilometres from Bangkok by rail. The State Railway Authority of Thailand operates daily rapid and express train services from Bangkok to Yala. Trains leaves the Bangkok Railway Station at 0.25 p.m., 2.45 p.m. and 3.50 p.m. For more information please call Travelling Service Unit, Bangkok Railway Station at tel: 1690, 0 2223 7010 and 0 2223 7020 or visit www.railway.co.th
Air
There is no direct flight to Yala but Thai Airways International offers flights from Bangkok to Hat Yai. From Hat Yai one can either take the train, bus, taxi, or air-conditioned van to Yala. Please call Thai Airways at 1566, 0 2280 0060, 0 2628 2000 for more information.
Sakai Village
The Sakai live at Mu 3, Tambon Ban Rae, about 80 kilometres on the road to Betong. The Sakai is an ancient nomad tribe who exists on hunting and gathering, is an expert on herbal plants and using darts for hunting. Their dwellings were originally made of bamboo, with thatch roof. Recently the Department of Social Work has developed the village by segregating the Sakai in one area and introduced rubber planting as their occupation. The Department also asked the Princess Mother for the naming of the group with the family name of Si Than To. At present, there are a few of the Sakai left at this village, the rest of the group has moved to other areas.
Namtok Than To
Namtok Than To is situated in Tambon Tham Talu, on the Yala-Betong road (Highway 410), turn right at the 47-48 kilometre stone for about one kilometre. It is a large waterfall with cascading water running through seven levels with pools for swimming. The surrounding forest is lush with many interesting species including Si Yala with yellow blooms in February.
Namtok La-ong Rung (Rainbow Waterfall)
This is situated on the boundary between Amphoe Than To and Amphoe Betong, about 90 kilometres on the Yala-Betong road from Amphoe Muang. Turn right onto a dirt road at about 40 kilometres before reaching Amphoe Betong, for about 100 metres. The slippery trek leads along the stream from the waterfall calls for precaution. During the rainy season, the waterfall has the effect of the rainbow, hence the name.
Yala Central Mosque
Yala Central Mosque is the main mosque of the province, completed in B.E. 2527, in western architectural style intertwined with the unique mosque frame. The front has about 30 wide steps leading to the upper terrace. The roof is square with a dome in the middle.
Wat Khuhaphimuk
Also known as Wat Na Tham, this temple is one of the three most revered places of the south, along with Phra Borommathat at Nakhon Si Thammarat and Phra Borommathat Chaiya at Surat Thani, signifying the importance of Buddhism in the area since the Srivijaya Period. This temple is located in Tambon Na Tham, about eight kilometres from the city centre, on the road to Amphoe Yaha. A stream runs through the ground of the temple. A figure of a giant, made in B.E. 2484 and named by the villagers as Chao Khao, protects the entrance of the cave that houses the reclining Buddha. Inside the cave is a large chamber that has been converted into a religious area, with an opening in the roof of the cave that lets in the sunlight. The reclining Buddha has been estimated to have been made in B.E. 1300, around the Srivijaya Period that is 81 feet and one inch long. It is believed that the sculpture was in the Sleeping Narai posture but later modified into the Hinayana reclining Buddha.
Suan Khwan Mueang
This public park is located on Thanon Thetsaban 1, about 300 metres from the City Pillar Shrine. Its vast area of 207 rai has a separate sportsground and a 69 rai pond, landscaped with sandy beach and sea pines to remedy the landlocked problem of the province. Furthermore, singing bird contest (Nok Kao Java) is often held at this Park since it is the largest and the best ground for such contest in the south.
City Pillar Shrine
Yala's city pillar is located on Thanon Phiphitphakdi, in front of the City Hall. His Majesty the King graciously gave the top of the pillar to Yala on 18 May B.E. 2505. This shrine houses the City Pillar made of Chaiyapruk wood. It is 50 centimetres tall, bottom circumference is 43 inches, top circumference is 36 inches with the four-faced Bhrama and a flame on top. The surrounding area is a park that has been nicely tended. A festival to celebrate the City Pillar is held during 25-31 May.
The Swift
At dusk the swifts would fly about the city centre and come to rest at houses, on buildings and on electricity lines, especially on the Bell Tower that is well-lit at night. They have become one of Betong's symbols, although they are there only during the cool season when they flee from the cold weather of Siberia once a year, usually from September through March.
The Largest Mail Box in Thailand
The Largest Mail Box in Thailand used to be located at the Bell Tower intersection of Betong. It was built in B.E. 2467 before World War II as the communication post for the townspeople, through the radio implanted on top of the box, and the mail slot below it. At present a new box had been built in a larger size (nine metres tall), and is located at the City Convention Hall (Sala Prachakhom). The new mail box attracts a large number of tourists who come to take the photograph.
Piyamit Tunnel
Piyamit Tunnel is at Ban Piyamit 1, Tambon Tano Mae Ro. Take the same route as the Hot Spring for four more kilometres. This area is the village of the Thai Development Participants and was once the base of Malaya Communist Division 2. The tunnel was built in three months in B.E. 2519, winding through the mountain for about one kilometre, about 50-60 feet wide with multiple entrances. It was used as the air raid shelter and food storage area. At present there is an exhibition about its history including the way of life in the forest. It is open to the public from 8 a.m. to 4.30 p.m.
Phra Mahathat Chedi Phra Phutthathammaprakat
This is located on a hilltop in Betong city centre, on the ground of Wat Phutthathiwat, Thanon Rattanakit. The chedi is built in the modern Sivijaya style, covered in gold color. It is 39.9 metres high, built to commemorate the 69th birthday anniversary of Her Majesty the Queen. From the chedi one can see all of the temple ground and part of Betong city centre.
Namtok Inthason
Namtok Inthason is about 15 kilometres from Betong city centre, or about two kilometres further from the Hot Spring. It is a small waterfall with lush forest and pools for swimming and relaxing.
Namtok Chaloem Phra Kiat Ro Kao
This is in Tambon Ai Yoe Weng, turn right from Highway 410, between Amphoe Than To and Amphoe Betong at the 32-33 kilometre stone, onto the dirt road for three kilometres. The waterfall is more than 30 metres high, surrounded by lush forest.
Betong Town
The word Betong is Malay, meaning bamboo. This district is at the southernmost point of Thailand, about 140 kilometres from Amphoe Muang Yala, on Highway 410. The road between Amphoe Than To and Amphoe Betong winds on the hillside, affording the scenery of the lake, forest, and rubber plantations. The Betong city centre is surrounded by mountains, resulting in cool climate and high rainfall with frequent fog in the morning. It is therefore dubbed The City in the Fog with Beautiful Flowers. Betong is a large developed district. Malaysian tourists often visit the area because of its proximity. The food is outstanding and has a lot of tourists attractions.
Travelling to Betong: from Amphoe Muang, one can take the van or taxi that operates hourly from across the Yala Railway Station. From Hat Yai there is an air-conditioned van to Yala and Betong, please call 0 7323 0905, 0 7323 3917-8, the service is at 8 a.m., 10 a.m. and 1 p.m.
Betong Municipality Park
Also called Suan Sut Siam, this park occupies an area of about 120 square kilometres on a hill in the middle of Betong city centre. It is the overlook for the city, consisting of ornamental plants and flowering plants garden, avarium, health garden, a sportsground, a swimming pool, and a playground. It is suitable for recreation and exercising. If one travels on Tanon Sukyang for seven kilometres from the Park, one will reach the southernmost point of Thailand that has a road connection into Malaysia.
Betong Hot Spring
Betong Hot Spring is situated at Ban Charo Parai Village, Tambon Tano Mae Ro, about five kilometres before reaching the Betong city centre, turn right from Highway 410 for another eight kilometres into the village. At the hottest spot, eggs are cooked in seven minutes. Hot spring shower is also available. It is believed that hot spring can cure muscle pain and minor skin irritation.
Bala-Hala Forest
This is a lush rainforest with many rare plants and wildlife, especially birds. It is also the habitat of the Sakai. This forest occupies a large area at the boundary of Yala and Narathiwat. It is the headstream of the Bang Lang Dam. Tourists can take boat trips to enjoy the scenery from the 445th Division of the Border Patrol Police, Thanon Sukkhayang, Amphoe Betong.
Tham Krachaeng
This cave is located at Ban Ka Sot, Tambon Bannang Sata, about 50 kilometres from Amphoe Muang Yala on Highway 410, passing the entrance to Bang Lang Dam then turn left onto a dirt road for 1.5 kilometres. The scenery is that of the mountains, the stream, and the cave, with the stream running through. During the dry season, one can walk along the stream through this cave to the other side and into an open area surrounded by mountains and lush forest.
Namtok Sukthalai
Also known as Namtok Kue Long, this waterfall is in the compound of the Southern Self-Development Community, on Khao Pok Yo which has a transmission station. The waterfall is on the Yala-Betong road, about 40 kilometres from Amphoe Muang, then turn left for another eight kilometres. It was discovered in B.E. 2507, consisting of five levels. The Princess Mother named it Namtok Sukthalai. One can swim in the small pool on several levels.
Khuean Bang Lang
The Bang Lang dam is located at Ban Bang Lang, Tambon Bacho, on Highway 410, about 50 kilometres from Amphoe Muang Yala, then left for twelve kilometres. This dam is the first multi-purpose dam in the South, on Pattani River. It is 85 metres high with a crest of 422 metres long, and the reservoir capacity of 1,420 million cubic metres. His Majesty the King presided over the opening ceremony on 27 September B.E. 2524. An overlook upstream of the dam around the Electricity Generating Authority of Thailand office affords a panoramic view of the dam and the surrounding hills. For cabin reservation please call (073) 299-237-8 and for boating in the reservoir please call 0 7328 1063-66 extension 2291.
Namtok Bu Ke Pilo
Namtok Bu Ke Pilo, or Namtok Tawan Ratsami, is about 19 kms. from Amphoe Muang. Take the Yala-Kota Baru Road, then turn into Kota Baru through to Tambon Tha Ruea for about two kms. and turn into the village for another two kms. The entrance to the waterfall is about 500 metres from the village. This waterfall is different from other waterfalls in that when sunlight shines onto the water, the color of the underwater rocks all turn a beautiful yellow.
Sanam Chang Phueak Park
This is located on Thanon Phiphitphakdi in an 80-rai plot of land (1 acre = 2.5 rai). It was used as the ground to give the King a white elephant (chang phueak) named Phra Sawet Sura Khachathan on 9 March B.E. 2511. The Park has a pavilion in the middle of a large pond and various sculptures of animals. The ground of the Park is also used for provincial activities.
ยะลา : ข้อมูลทั่วไป
ยะลา ใต้สุดสยาม เมืองงามชายแดน
คำว่า ยะลา มาจากภาษาพื้นเมืองเดิมว่า ยะลอ ซึ่งแปลว่า “แห” เป็นเมืองชายแดนภาคใต้ที่มีความน่าสนใจทั้งทางด้านประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และธรรมชาติที่สวยงาม เป็นเมืองที่ผสมผสานวัฒนธรรมของชนต่างเชื้อชาติ ทั้งไทย จีน และอิสลาม ตัวเมืองยะลามีการวางผังเมืองที่เป็นระเบียบเรียบร้อย และยังเป็นศูนย์กลางการศึกษาที่สำคัญแห่งหนึ่งของภาคใต้
เดิมยะลาเป็นส่วนหนึ่งของเมืองปัตตานี ซึ่งเป็นเมืองขึ้นอยู่กับราชอาณาจักรไทยครั้งสมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี ในปี พ.ศ. 2310 หลังจากที่กรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่า บรรดาหัวเมืองต่าง ๆ ในบริเวณแถบนี้ต่างก็ประกาศตัวเป็นอิสระ ครั้นถึงสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ได้ทรงรับสั่งให้กรมพระราชวังบวรมหาสุรสีหนาทยกทัพหลวงไปตีเมืองปัตตานี ในปี พ.ศ. 2351 ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้แยกหัวเมืองปัตตานีเป็น 7 หัวเมือง คือ เมืองปัตตานี เมืองสายบุรี เมืองหนองจิก เมืองยะหริ่ง เมืองระแงะ เมืองรามัน และเมืองยะลา สำหรับเมืองยะลานั้น มีการเปลี่ยนแปลงเจ้าเมืองหลายครั้ง ก่อนที่จะมีการประกาศยุบเลิกมณฑล ตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยระเบียบแห่งราชอาณาจักรสยามในปี พ.ศ. 2476 และกลายมาเป็นจังหวัดหนึ่งของไทยในที่สุด
จังหวัดยะลาเป็นจังหวัดที่อยู่ใต้สุดของประเทศไทย มีพื้นที่ประมาณ 4,521 ตารางกิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อจังหวัดสงขลา ปัตตานี นราธิวาส และประเทศมาเลเซีย เป็นจังหวัดเดียวในภาคใต้ที่ไม่มีพื้นที่ติดต่อกับทะเล พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาและป่าไม้ พื้นที่ราบมีน้อย ยะลาแบ่งการปกครองออกเป็น 8 อำเภอ คือ อำเภอเมือง อำเภอเบตง อำเภอบันนังสตา อำเภอยะหา อำเภอรามัน อำเภอธารโต อำเภอกาบัง และอำเภอกรงปินัง
อาณาเขต
ทิศเหนือ ติดกับจังหวัดปัตตานี
ทิศใต้ ติดกับประเทศมาเลเซีย
ทิศตะวันออก ติดกับจังหวัดนราธิวาส
ทิศตะวันตก ติดกับจังหวัดสงขลา
หมายเลขโทรศัพท์ที่สำคัญ
อำเภอเมือง
- สำนักงานจังหวัด โทร. 0 7321 2542
- สถานีตำรวจภูธรจังหวัดยะลา โทร. 0 7321 2634, 0 7321 2636, 191
- ชุมสายโทรศัพท์ยะลา โทร. 0 7321 2234
- โรงพยาบาลยะลา โทร. 0 7324 4711-8
- โรงพยาบาลสิโรรส โทร. 0 7322 1114-5
- สถานีรถไฟยะลา โทร. 0 7321 2737, 0 7321 4207
อำเภอเบตง
- ศูนย์บริการข่าวสารการท่องเที่ยวเบตง โทร. 0 7323 2039
- ด่านตรวจคนเข้าเมือง โทร. 0 7323 1292
- ด่านศุลกากรเบตง โทร. 0 7323 1194
- ด่านชายแดนบ้านกาแป๊ะฮูลู อำเภอเบตง เปิดเวลา 05.00-22.00 น. ทุกวัน โทร. 0 7323 0026
- ด่านบ้านเปิงกาลันฮูลู รัฐเปรัค ประเทศมาเลเซีย เปิดเวลา 05.00-22.00 น. ทุกวัน
Link ที่น่าสนใจ
ททท.สำนักงานนราธิวาส
http://www.tourismthailand.org/narathiwat
สำนักงานจังหวัดยะลา
http://www.yala.go.th
ยะลา : ข้อมูลการเดินทาง
ข้อมูลการเดินทางของ จ. ยะลา
รถยนต์
ยะลาอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ 1,084 กิโลเมตร โดยเดินทางไปตามถนนเพชรเกษมผ่านเพชรบุรี-ประจวบคีรีขันธ์-ชุมพร ต่อด้วยทางหลวงหมายเลข 41 ผ่านทุ่งสง-พัทลุง-หาดใหญ่ และเดินทางต่อไปปัตตานีจนถึงยะลา
รถไฟ
ยะลาอยู่ ห่างจากกรุงเทพฯ 1,055 กิโลเมตร การรถไฟแห่งประเทศไทยเปิดบริการเดินรถ กรุงเทพฯ - ยะลา ทุกวัน ทั้งรถด่วนและรถเร็ว รายละเอียดสอบถามได้ที่ หน่วยบริการเดินทาง สถานีรถไฟหัวลำโพง โทร. 1690, 0 2223 7010, 0 2220 4334 www.railway.co.th สถานีรถไฟยะลา โทร. 0 7321 4207
รถโดยสารประจำทาง
มีรถปรับอากาศของบริษัท ขนส่ง จำกัด บริการระหว่าง กรุงเทพฯ – ยะลา รถออกจากสถานีขนส่งสายใต้ ถนนบรมราชชนนี สอบถามรายละเอียดได้ที่ โทร. 02 894 6122 จองตั๋ว บขส. โทร. 02 422 4444 หรือ www.transport.co.th และบริษัทเอกชน บริการระหว่างกรุงเทพฯ – ยะลา – เบตง ติดต่อบริษัท ไทยเดินรถ โทร. 0 2435 5015 และบริษัท ปิยะทัวร์ โทร. 0 2435 5014
เครื่องบิน
ไม่มีบริการเดินทางโดยเครื่องบินไปจังหวัดยะลาโดยตรง แต่นักท่องเที่ยวสามารใช้บริการเที่ยวบินกรุงเทพฯ – หาดใหญ่ และเดินทางต่อไปยังจังหวัดยะลาโดยรถไฟ รถประจำทาง รถแท๊กซี่หรือรถตู้ปรับอากาศ สอบถามรายละเอียดได้ที่ บริษัท การบินไทย จำกัด โทร. 1566, 0 2280 0060, 0 2628 2000 สำนักงานหาดใหญ่ โทร. 0 7423 3433 www.thaiairways.com หรือ หจก.สายโสภา รีพีทเตอร์ ยะลา โทร. 0 7321 2582, 0 7321 5830
การคมนาคมภายในตัวจังหวัด จ.ยะลา
การคมนาคมภายในตัวจังหวัด
รถตู้ไปหาดใหญ่ ค่าโดยสารคนละ 130 บาท โทร. 0 7323 1924
รถตู้ไปยะลา ค่าโดยสารคนละ 60 บาท โทร. 0 7323 2280
แท็กซี่ไปยะลา
ค่าโดยสารคนละ 80 บาท โทร. 0 7323 1326,
0 7323 0447
รถบัสไปยะลา ค่าโดยสารคนละ 60 บาท โทร. 0 7323 1966
การเดินทางจากอำเภอเมืองยะลาไปยังอำเภอต่าง ๆ
- อำเภอยะหา 21 กิโลเมตร
- กิ่งอำเภอกรงปินัง 22 กิโลเมตร
- อำเภอรามัน 26 กิโลเมตร
- อำเภอบันนังสตา 39 กิโลเมตร
- อำเภอกาบัง 40 กิโลเมตร
- อำเภอธารโต 61 กิโลเมตร
- อำเภอเบตง 140 กิโลเมตร
ยะลา : วัฒนธรรมประเพณี
งานชนแกะ
ประวัติ / ความเป็นมา
การชนแกะเป็นกีฬาพื้นบ้านของชาวไทยมุสลิม 4 จังหวัดชายแดนภาคใต้ คือ ปัตตานี ยะลา นราธิวาส และสตูล ปรากฏเป็นหลักฐานเก่าแก่ในภาพเขียนในพระอุโบสถวัดชลธาราสิงเห อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส แกะเป็นสัตย์ที่ชาวไทยมุสลิมภาคใต้นิยมเลี้ยงไว้เพื่อใช้เป็นสัตว์เชือดทำ บุญในงานพิธีกรรมต่างๆ ตามบทบัญญัติในพระคัมภีร์อัลกรุอ่าน เช่น ใช้ในพิธีกรรมงานบุญเข้าสุหนัต หรืองานแต่งงาน เป็นต้น ด้วยเหตุนี้จึงมีแกะบางตัวได้ถูกเลี้ยงไว้เพื่อการละเล่นสนุกสนาน โดยนำมาชนเล่นเป็นกีฬาพื้นบ้าน เพื่อผ่อนคลายความตึงเครียดหลังจากการทำงาน
กีฬาชนแกะเป็นทีนิยมของคนใน 4 จังหวัดภาคใต้มาตั้งแต่สมัยโบราณ นิยมให้มีการเล่นพนันขันต่อแบบเดียวกับกีฬาชนวัวของภาคใต้ แต่ปัจจุบันกีฬาชนแกะที่เล่นกันแบบชนวัวนั้น ได้สูญหายไปจากสังคมระดับเมือง มีอยู่บ้างตามหมู่บ้านต่างๆ เล่นกันในกลุ่มจำนวนคนไม่มากนัก
ต่อมาเริ่มมีผู้เห็นความสำคัญของการเล่นกีฬาชนแกะว่า เป็นการแสดงออกถึงประเพณีวัฒนธรรมของชนพื้นเมือง จึงมีท้องถิ่นต่างๆ เริ่มจัดให้มีการชนแกะในงานนักขัตฤกษ์ หรืองานวันประเพณีวัฒนธรรมท้องถิ่น แต่เน้นหนักไปในแบบชนโชว์มากกว่าชนแบบกีฬา เพื่อพนันขันต่อ จังหวัดปัตตานีมีการเลี้ยงแกะชนมากกว่าจังหวัดอื่นๆ โดยเฉพาะตามหมู่บ้านต่างๆ ยังมีการเลี้ยงกันอยู่ถึงปัจจุบัน แต่มักเป็นการชนกันระหว่างหมู่บ้านเล็กๆ ไม่เอิกเกริกนัก แต่จังหวัดที่เริ่มฟื้นฟูอย่างจริงจัง และจัดงานชนแกะโชว์ที่ยิ่งใหญ่เรียกร้องความสนใจจากนักท่องเที่ยวได้มากที่ สุดในขณะนี้ก็จังหวัดยะลา และได้รับความร่วมมือจาก ตำบลบางปู อำเภอยะหริ่ง อำเภอยะรัง อำเภอมายอ และอีกหลายหมู่บ้านในจังหวัดปัตตานี
กำหนดงาน
งานชนแกะของจังหวัดยะลา จัดให้มีขึ้นก่อนการแข่งขันนกเขาชวาเสียง 1 วัน สามารถตรวจสอบรายละเอียดได้ที่ www.tat.or.th
กิจกรรม / พิธี
ก่อนการชนแกะ จะมีการเทียบคู่ชนก่อน โดยใช้เชือกล่ามคอแกะนำมาเทียบคู่ใกล้ๆ กันดูให้มีขนาดรูปร่างและน้ำหนักใกล้เคียงกัน จะได้ไม่เป็นการเสียเปรียบคู่ต่อสู้มากนัก เมื่อเทียบคู่ได้แล้วจึงจูงแกะเข้าสู่สนามต่อสู้ แล้วปลดเชือกที่ล่ามออกจากคอ เพื่อให้ชนกันได้สะดวก จากนั้นจับแกะให้ยืนห่างกันประมาณ 3 วา โดยหันหน้าเข้าหากัน ถ้าแกะไม่เกิดความคึกคะนองที่จะต่อสู้ ก็มีวิธีทำให้คึกคะนองขึ้นมาได้โดยใช้มะเขือขื่นทาโคนเขาทั้งสองเขา ทำให้แกะเกิดอาหารคันเขา เมื่อเจ้าของจับให้ยืนหันหน้าเข้าหากันแล้วใช้มือตบตะโพกแกะเบาๆ หรือผลักไปข้างหน้า แกะทั้งคู่ก็จะทะยานเข้าใส่กัน เขาต่อเขากระแทกกันดังสนั่นแล้วก็ถอยหลังออกจากกัน แล้วพอได้ระยะมันก็วิ่งเข้าชนกันอีก เป็นไปในลักษณะนี้เพียง 3-4 ครั้ง ก็รู้ผลแพ้ชนะ โดยตัวที่แพ้จะเดินหนีออกไปเสียเฉยๆ ก็เป็นอันสิ้นสุดการชนของแกะคู่นั้น
แกะชนไม่ต้องมีการฟิตซ้อมและบำรุงมากเหมือนวัวชน เพียงแต่หาหญ้าดีๆ ให้กินก็เพียงพอแล้วบางครั้งอาจตัด ให้ กินก็เพียงพอแล้วบางครั้งอาจตัดแต่งขนให้สวยงามก่อนลงสนามต่อสู้ก็ได้ และควรมีอายุไม่เกิน 6 ปี มีคอใหญ่สั้นเขาใหญ่ไม่ถ่างนัก ขาใหญ่ อกใหญ่ และแข็งแรง จึงใช้ชนแล้วเกิดความสนุกสนาน
ประเพณีแข่งขันนกเขาชวาเสียงอาเซียน
ประวัติ / ความเป็นมา
ชาวไทยเชื่อกันว่า นกเขา เป็นสัตว์มงคลประเภทหนึ่ง ซึ่งให้คุณแก่ผู้เลี้ยง เป็นสัตว์นำโชคลาภมาสู่เจ้าของ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง นกเขาซึ่งมีลักษณะถูกต้องตามตำรากำหนดแล้วยิ่งจะทำให้เจ้าของได้รับ ทรัพย์สิน ลาภยศ บ้างก็เชื่อว่า นกเขา คือ สัญลักษณ์ของความบริสุทธิ์ สันติสุข และความสงบ
คนไทยสมัยก่อนในหลายท้องถิ่น จึงนิยมเลี้ยงนกเขาชวากันมาก เมื่อมีผู้นิยมเลี้ยงกันมากจึงได้มีผู้ริเริ่มจัดประกวดนกเขาชวาเสียง ตามงานเทศกาลต่างๆ จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2529 จึงได้มีการริเริ่มจัดประกวดนกเขาชวาเสียงในระดับภูมิภาคขึ้นเป็นทางการ ครั้งแรก โดยเทศบาลเมืองยะลาและชมรมผู้เลี้ยงนกเขาชวา จังหวัดยะลา ได้ร่วมกันจัด “การแข่งขันนกเขาชวาเสียง ชิงแชมป์อาเซียน ครั้งที่ 1 แห่งประเทศไทย” เมื่อวันที่ 1-2 มีนาคม 2529 ณ สนามโรงพิธีช้างเผือก
ในครั้งนั้นมีนกเข้าประกวดมากกว่า 700 ตัว ทั้งจากประเทศไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ บรูไน และอินโดนีเซีย และนับจากนั้นจังหวัดยะลา จึงได้จัดกิจกรรมนี้ต่อเนื่องกันทุกปี เป็นเทศกาลประจำปี ของจังหวัด ณ บริเวณสนามสวนขวัญเมือง
ในอดีต การส่งนกเข้าประกวดไม่จำเป็นต้องเสียค่า ธรรมเนียมสมัครแต่อย่างใด นกที่เข้าแข่งขันมักเป็นนกเขาชวา ที่คณะกรรมการจัดงานเชิญให้เข้าประกวด แต่การส่งนกเข้าประกวดในปัจจุบัน (นับแต่จังหวัดยะลาได้ริเริ่มจัดการแข่งขันนี้ขึ้น) ผู้ส่งนกเข้าประกวดต้องจ่ายค่าธรรมเนียมการประกวดตามประเภทของนกด้วย
เกณฑ์การตัดสินในปัจจุบัน ได้ยึดตามกติกาของสมาคมผู้เลี้ยงนกชวาแห่งประเทศไทยว่าด้วยการตัดสินประกวด แข่งขันนกเขาชวาเสียง ฉบับ พ.ศ. 2526
กรรมการผู้ตัดสินเสียงนกเขาชวา มักเป็นผู้เชี่ยวชาญการฟังเสียงนก ซึ่งคนทั่วไปยอมรับ นกเขาชวาตัวใดชนะการประกวด จะได้รับถ้วยรางวัลเป็นเกียรติยืนยันความสามารถ ความไพเราะของเสียงด้วยนอกจากน้นกเขาซึ่งชนะการประกวดนี้มีราคมแพงมาก เป็นปัจจัยหนึ่งซึ่งส่งเสริมการเพาะเลี้ยงนกเขาชวาเพื่อการค้า และการส่งนกเข้าประกวดให้ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้น
ปัจจุบันความนิยมนกเขาชวาเสียงและการประกวดในลักษณะเช่นนี้ ได้แพร่กระจายไปสู่ภาคอื่นๆ ของประเทศไทย รวมทั้งประเทศเพื่อนบ้านในกลุ่มอาเซียนด้วย
กำหนดงาน
ประมาณเดือนมีนาคมของทุกปี สามารถตรวจสอบรายละเอียดได้ที่ www.tat.or.th
กิจกรรม / พิธี
การแข่งขัน จัดขึ้น ณ บริเวณสวนขวัญเมือง โดยมีรายละเอียดดังนี้
1. ผู้แข่งขันจะนำนกเขาของตนมาสมัคร เขียนทั้งชื่อเจ้าของและชื่อนก เมื่อถึงเวลาแข่งขันจะนำนกขึ้นเสาแข่งขัน
2. เวลาแข่งขันเป็นเวลาเช้า ระหว่าง 08.00-11.00 น. เพื่อให้โอกาสแก่นกเขาที่เข้าแข่งขันทุกตัว เพราะแต่ละตัวจะขันต่างช่วงเวลากัน การตัดสินแบ่งเป็น 2 ยก ยกละ 90 นาที คือเวลา 08.30 – 10.00 น. นับเป็นยกที่ 1 เวลา 10.00 – 11.30 น. นับเป็นยกที่ 2
3. การให้คะแนนสูงสุดความดีของนก แบ่งเป็น 3 ประเภท คือ
ก. ประเภทที่ 1 (ดี 1 ประเภท 1) เพดานการให้คะแนนสูงสุด ร้อยละ 86-90
ข. ประเภทที่ 1 (ดี 1 ประเภท 2) เพดานการให้คะแนนสูงสุด ร้อยละ 81-85
ค. ประเภทที่ 2 (ดี 1 ประเภท 3) เพดานการให้คะแนนสูงสุด ร้อยละ 75-80
เพดานการให้คะแนนสูงสุด หมายถึง ระดับการให้คะแนนสำหรับความดีของนก ซึ่งจันเข้ากติกาที่กำหนดไว้ โดยเทียบเป็นเปอร์เซ็นต์ความดีของนกแต่ละประเภท เพื่อเป็นมาตรฐานการให้คะแนนในการประกวด
4. กรรมการจะให้คะแนน โดยพิจารณาจากเสียงขันของนกเขา โดยจะต้องขันได้นานตลอดช่วงระยะเวลาที่กำหนด และเสียงดีสม่ำเสมอ นอกจากนี้ ยังมีการพิจารณาเปรียบเทียบเสียงขันของนกเขาแต่ละตัวด้วย ซึ่งกรรมการผู้เชี่ยวชาญจะเป็นผู้ตัดสิน ตามหลักเกณฑ์การตัดสิน “กติกาการตัดสินประกวดแข่งขันนกเขาชวาเสียง ฉบับ พ.ศ. 2526” ของสมาคมผู้เลี้ยงนกเขาชวาแห่งประเทศไทย การให้คะแนนของกรรมการจะแตกต่างกันไป แต่รวมแล้วไม่เกิน 100 คะแนน
ตามปกติแล้ว เสียงนกเขาแบ่งเป็น 3 ประเภท คือเสียงใหญ่ (Class A) เสียงกลาง (Class B) และเสียงเล็ก (Class C) และปัจจุบันมีเสียงรวมด้วย
5. เมื่อการแข่งขันแล้วเสร็จ มีพิธีมอบรางวัลหรือถ้วยเกียรติยศแก่นกเขาซึ่งชนะการแข่งขัน
6. ภายในงาน จะมีการออกร้านจำหน่ายอุปกรณ์เลี้ยงนกประเภทต่างๆ ด้วย
งานสมโภชหลักเมือง
ประวัติ / ความเป็นมา
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานยอดเสาหลักเมืองให้จังหวัดยะลา เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2505 ยอดเสาหลักเมืองนี้ถูกอัญเชิญถึงจังหวัดยะลา เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2505 และได้กระทำพิธีฝังในวันที่ 25 พฤษภาคม 2505 เวลา 12.11 น. ตามฤกษ์ซึ่งโหรหลวงในสำนักพระราชวังได้ผูกดวงเมืองไว้อย่างดีที่สุด
หลักเมืองของจังหวัดยะลา ทำจากไม้ชัยพฤกษ์ มีรูปพรหมจตุรพักตร์และเปลวไฟ เป็นอุดมคติให้น้อมจิตคิดถึงธรรมของผู้ใหญ่ คือ พรหมวิหาร ส่วนเปลวนั้น หมายถึง ความรุ่งโรจน์สว่างไสวหรือความพัฒนาการ
กำหนดงาน
ขึ้นอยู่กับผู้จัด โดยปกติจะจัดขึ้นในวันที่ 25-31 พฤษภาคม ของทุกปี สามารถตรวจสอบรายละเอียดได้ที่ www.tat.or.th
กิจกรรม / พิธี
ในงานสมโภชหลักเมืองจะมีพิธีกรรมทางศาสนา เป็นการบวงสรวงสักการะหลักเมือง มีการแห่หลักเมืองจำลองรอบเมือง นอกจากนี้ในภาคบ่ายมีการละเล่นพื้นเมือง และมีมหรสพการแสดงบนเวที รวมทั้งการออกร้านนิทรรศการของส่วนราชการ
ตำนานการเกิด ตำบลในปัตตานี(นางเลือดขาวแห่งปัตตานี)
กาล ครั้งหนึ่งในสมัยที่ชาวปัตตานียังนับถือฮินดูนั้นได้มีราชธิดาของราชาองค์ หนึ่ง(เชื่อว่าเป็นหนึ่งในเจ้าเมืองที่อยู่ในอาณัติของปัตตานียุคนั้น)ได้ เสด็จประพาสป่าพร้อมข้าราชบริวาร ระหว่างประพาสป่านั้นพระธิดาทรงกระหายน้ำแต่ ณ.ที่นั้นหาน้ำไม่ได้เลย และน้ำที่เก็บไว้ก็ไม่เหลือ ทำให้บรรดาข้าทาสบริวารต่างแยกย้ายกันไปหาน้ำมาให้พระธิดาแต่ก็ไม่มีใครหา น้ำได้ เว้ณก็แต่พระพี่เลี้ยงซึ่งได้นำน้ำมาถวาย โดยน้ำที่พระพี่เลี้ยงนำถวายนี้เป็นน้ำที่ได้จากแอ่งที่เกิดจากรอยเท้าพระยา ราชสีห์ ซึ่งเป็นน้ำใสสะอาด พระพี่เลี้ยงจึงได้นำมาถวาย หลังจากพระธิดาทรงดื่มน้ำแล้วก็ได้เสด็จกลับวัง 45หลังจากพระธิดากลับวังได้ไม่นานนักก็ทรงมีอาการคล้ายคนตั้งครรณ องค์ราชาได้ให้หมอหลวงตรวจก็พบว่าทรงพระครรณจริงๆ ขณะนั้นพระธิดายังไม่ทรงอภิเสกทำให้องค์ราชากริ้วมากจึงทรงไล่พระธิดาและพระ พี่เลี้ยง(โทษฐานไม่ดูแล)ออกจากเมือง พระธิดาและพระพี่เลี้ยงได้ออกจากวังมาปลูกเรือนนอกเขตเมืองที่ห่างไกลผู้คน และต่อมาไม่กี่เดือนพระธิดาทรงประสูติโอรสออกมาเป็นเพศชาย และบุคคลทั้งสองก็ได้อบรมและเลี้ยงดูพระโอรสที่ประสูติมาโดยไม่ทราบว่าใคร เป็นพ่อจนเติบใหญ่เป็นหนุ่ม กล่าวกันว่าพระโอรสหนุ่มองค์นี้มีความโดดเด่นมาก ทั้งรูปร่างหน้าตา,กริยามารยาทและความสามารถพิเศษ ซึ่งได้แก่ความสามารถในการบังคับสัตว์ เล่ากันว่าแม้แต่ม้าที่พยศจนไม่มีใครปราบได้แค่พระโอรสเข้าใกล้ก็จะสงบลง เป็นทุกตัวไป
กลับมาสู่ป่าที่พระธิดาเคยประพาส พระยาราชสีห์ ณ.ป่าแห่งนั้นได้ย้ายถิ่นมาใกล้เมืองยิ่งขึ้น กล่าวว่าเสียงราชสีห์องค์นี้ดังมาก มากจนใครที่ได้ยินหูแตกไปหมดและบางคนถึงกับเสียชีวิต ซึ่งทำให้ราชฏรที่อาศัยใกล้ป่านั้นเดือดร้อน องค์ราชาจึงได้ส่งทหารไปปราบแต่ก็ไม่สามารถปราบได้ บรรดาทหารที่ส่งไปก็กลายเป็นอาหารให้กับพระยาราชสีห์ได้อิ่มเท่านั้น พระราชาจึงได้ส่วทหารไปเป่าประกาศหาคนมาปราบพระยาราชสีห์ เมื่อพระโอรสก็ทรงได้ยินจึงได้กลับบ้านเพื่อไปลาแม่และพระพี่เลี้ยงเพื่อไป ปราบพระยาราชสีห์ ทันทีทีพระมารดาทราบก็ทรงเป็นหวงพระโอรสว่าจะได้รับอันตรายจากการไปองค์ราชา เพราะไม่แน่ใจว่าองค์ราชายังกริ้วพระองค์อยู่หรือเปล่าจึงทรงค้านหากแต่พระ โอรสยังคงดื้อจะไปให้ได้ พระธิดาจึงทรงสั่งพระโอรสว่า"ลูกเอ๋ย องราชานั้นเป็นพระอัยกา(ตา)ของเจ้า ท่านทรงไล่แม่ออกจากวังมา แม่ไม่แน่ใจว่าทรงหายกริ้วหรือยังจงอย่าบอกท่านว่าเจ้าเป็นบุตรของแม่นะ" 45"ลูกเอ๋ย มีดาบวิเศษเล่มหนึ่งทวดเจ้าได้ฝังไว้ใต้เสาวังเพื่อป้องกันผีร้ายไม่ให้เข้า วังจงทูลของดาบเล่มนั้น เพราะมันจะนำชัยมาให้เจ้า"พระโอรสรับทราบและทรงทูลลาพระมารดาเพื่อไปรับ อาสา
พระโอรสได้ไปรับอาสาและทรงได้เข้าพบองค์ราชา องค์ราชาเมื่อได้พบพระโอรสก็รู้สึกคุ้นเคยจึงได้สอบถามประวัติหากแต่พระโอรส ทรงบ่ายเบี่ยง และองค์ราชายังได้สั่งให้ทหารไปนำดาบในท้องพระคลังมาให้พระโอรสเลือก แต่พระโอรสไม่ได้เลือกหากแต่ทรงทูลขอดาบใต้เสาวังแทน อีกทั้งได้ทูลขอรางวัลว่า "หากหม่อมฉันปราบพระยาราชสีห์ได้หม่อมฉันขอปกครองเมืองครึ่งนึงพระยะค่ะ"พระ ราชาทรงตกพระทัยเล็กน้อย แต่ทรงคิดว่ายังไงหนุ่มผู้นี้ก็คงปราบราชสีห์ไม่ได้จึงได้ตกลง พระโอรสได้เข้าป่าไปโดยลำพังกับดาบที่ทรงทูลของมาเพื่อไปปราบพระยาราชสีห์ โดยเดินไปตามเสียงคำรามของพระยาราชสีห์ หลังจากเข้าป่าไปไม่นานก็ได้พบกับพระยาราชสีห์ ทันทีที่พระยาราชสีห์ได้เห็นพระโอรสก็ทราบทันทีว่าพระโอรสเป็นบุตรตน หากแต่ไม่ได้พูดอะไรนอกจาก 45"พ่อหนุ่มน้อย หากเจ้าฆ่าเราได้ถกหนังไปทำเชือก นำหนังหัวเราไปรองบัลลัง ณ.ท้องพระโรง หนังเท้าจงนำไปหุ้มเลาวังและเนื้อข้าจึงนำไปฝังใต้วัง"พระโอรสรับคำและได้ สู้กับพระยาราชสีห์โดยหารู้ไม่ว่ากับสู้กับบิดาตน และได้ฆ่าพระยาราชสีห์สำเร็จและได้ทำตามที่พระยาราชสีบอกโยนำเนื้อและหนังไป ตากแห้งเพื่อนำไปที่วังต่อไป พระโอรสได้กลับมายังเมืองพร้อมได้นำพระมารดาและพระพี่เลี้ยงเข้าพบองค์ราชา เพื่อทวงราวัลของพระองค์ ทันทีทีองค์ราชาเห็นพระธิดาและพระพี่เลี้ยงจึงทรงทราบในทันทีว่าพระโอรสเป็น บุตรของพระธิดา ทรงพอพทัยเป็นอย่างมาและทรงได้มอบที่ที่ดินและทรัพย์สินให้เพื่อให้พระโอรส นำไปสร้างเมือง
พระโอรสจึงได้สร้างเมืองใหม่ ณ.แม่น้ำร้อยยอด เมื่อสร้างเมืองเสร็จได้ปรากฏต้นไม้ประหลาดขึ้นนั้นคือ"ต้นกก" ภายหลังตั้งเมืองไม่นานพระโอรสก็ได้ช้างเผือกมา 1 เชือก จึงได้ตั้งพนักงานขึ้นมาเพื่อดูแลช้าง โดยบรรดาพนักงานเป็นพี่น้องกันมี 5 คนดังนี้
• 1)คนโต ชื่อนายยังหรือโต๊ะหยัง มักเรียกกันว่า"พี่เณร"
• 2)คนรอง ชื่อนายอ่อนหรือ"โต๊ะอ่อน"
• 3)คนกลาง ชื่อนายแก้วหรือ"โต๊ะแก้ว"
• 4)คนเล็ก ชื่อนายหอญหรือ"โต๊ะหมอน"
• 5)คนสุดท้อง ชื่อ"นางเลือดขาว" โดยพระโอรสได้นำหนังพระยาราชสีห์มาควั่นเป็นเชือกคล้องคอช้างแทนโซ่ล่ามช้างแบบทั่วไป
อยู่มาวันหนึ่งช้างได้หายไปขณะที่พระโอรสเสด็จประพาสบริเวณหาดด้านใต้ของ อาณาจักร พระโอรสจึงสั่งให้บรรดา 5 พี่น้องไปตามช้างกลับมาโดยคาดโทษว่าหากนำกลับมาไม่ได้จะประหารเสีย พี่น้องทั้งห้าเลยออกติดตามช้างเผือกทันที พี่น้องได้พบรอยเท้าช้าง ณ. หาดแห่งหนึ่งจึงได้เรียกหาดแห่งนี้ว่า"หาดนี้แหละ"หร์ออีกชื่อว่า"ปาตา(ปาตา ภาษามลายูแปลว่าหาด)นี่แหละ"นานไปคำเรียกก็เพี้ยนไปตามสำเนียงเป็น"ปาตานี" หรือ"ปัตตานี" และบรรดาพี่น้องได้ตามรอยเท้าไปเรื่อยๆจนรอยเท้ามีลักษณะกุดๆ
จึงเรียกที่นั้นว่าหมู่บ้าน"กุด"ซึ่งต่อมาคำเรียกได้เพี้ยนไปเป็น"หมู่บ้าน มะหุด"(บางคนยังเรียกหมู่บ้านกุดอยู่)ปัจจุบันตั้งอยู่ในตำบลปะโต พี่น้องก็ได้เดินทางต่อเพื่อตามหาช้างจนมาถึงยังที่ทีหนึ่งก็ได้พบรอยเท้า ช้าง ซึ่งมีน้ำขังในรอยนั้น น้ำที่ขังอยู่ใสไม่มีตะกอนจึงรู้ว่าช้างได้ผ่านที่ตรงนี้ไปนานแล้ว และเหล่าพี่น้องเรียกบริเวณที่พบรอยเท้าช้างตรงนี้ว่า"บ้านน้ำใส"ตามน้ำใน รอยเท้าช้าง พี่คนโตเห็นว่าช้างผ่านบริเวณนี้ไปนานแล้ว(ดูจากน้ำในรอยเท้า)จึงชวนน้องๆ ย้อนกลับไปพักที่บ้านเดิมก่อน
ปัจจุบันหมู่บ้านที่บรรดาพี่น้องย้อนกลับไปพักนั้นมีชื่อว่า"บ้านเมืองยอน "(เพี้ยนมาจากคำว่าย้อน) หลังจากพักไม่นานนักก็ได้เดินทางต่อเพื่อหาช้างและได้พบรอยเท้าช้างอีกครั้ง คราวนี้น้ำที่ขังในรอยเท้าไม่ใสหากแต่ขุ่นดำแสดงว่าช้างพึ่งผ่านไปได้ไม่นาน และได้เรียกที่แห่งนี้ว่า"บ้านน้ำดำ" และตามรอยไปไม่นาก็จับช้างได้ หลังจากจับได้ก็ได้นำช้างไปผูกไว้ยัง"บ้านโฉลง"หรือบ้านโขลง"(หมู่ที่1 ตำบลน้ำดำ) ปรากฏว่าช้างได้ดิ้นหลุดจากเชือกแล้วหนีไปยังเขาแห่งนึง และได้คลานหายไปในถ้ำในเขานั้นแล้วหายไปไม่มีใครพบรอยเท้าหรือร่องรอยใดๆอีก ปัจจุบันเรียกเขาลูกนี้ว่า"เขาช้างคลาน"(หมู่ที่2ตำบลพิเทน) ช้างหลุดไปคราวนี้ทำเอาบรรดาพี่น้องต่างท้อใจไปตามๆกัน โดยน้องคนเล็ก(โต๊ะหมอน)ได้บอกพี่คนโตว่าจะไม่ตามอีกจะตั้งถิ่นฐานที่นี้ (ตำบลน้ำดำ) ปัจจุบันยังปรากฏที่ฝั่งศพของโต๊ะหมอนที่นี้ ส่วนนางเลือดขาวขอตัวแยกไปกลันตัน บ้างว่าไปแล้วได้สามีที่นั้นไม่กลับมาอีกเลย บ้างก็ว่าไปแล้วกลับมาบ้างแต่ไม่ได้อยู่ร่วมกับพี่น้อง
ดังนั้นจึงเหลือผู้ที่ตามช้างเพียง3คนเท่านั้น ทั้ง3คนตามรอยช้างไปที่"เขาช้างคลาน"แต่ไม่พบ พี่เณร(พี่คนโต)รู้สึกท้อจึงได้บอกกับน้องที่มาด้วยกันจะไม่ตามอีกแล้ว จะขอตั้งถิ่นฐานที่นี้(หมู่ที่ 2 ตำบลพิเทน)ปัจจุบันยังปรากฏที่ฝังศพ(กุโบร์)ของพี่เณรอยู่ที่นั้น ส่วนน้องอีก2คนคือ"โต๊ะอ่อน"และ"โต๊ะแก้ว"บอกว่าจะตามต่อและได้มุ่งไปยัง" บือจะ"(หมู่ที่ 4 ตำบลพิเทน)โดยกล่าวว่าหากไม่เจอจะขอตั้งถิ่นฐานที่นั้น ปัจจุบันปรากฏหลุมศพของทั้ง 2 คนที่นั้น
กล่าวกันว่าในระหว่างออกตามช้างนั้นพวกพี่น้องได้นำเอาข้าวของที่ใช้กับช้าง มาจากวังด้วย คือหนังราชสีห์ ระฆัง ตะขอ หอกและปี่ภายหลังที่ไม่พบช้างข้าวของเหล่านี้ก็ได้อยู่กับ"พี่เณร" ปรากฏว่าได้สร้างโรงเก็บไว้โดยกล่าวว่าโรงเก็บอยู่ห่างจาก"มัญยิดภูเขาน้อย" ประมาณ 20 วาและอยู่ห่างจากหลุม"พี่เณร"ราว 60 วา
กาลต่อมาเล่ากันว่าระฆัง ตะขอ หอกและปี่ได้ไปอยู่ยังตำบลกะลูบี อำเภอสายบุรี(ผู้เขียนไม่แน่ใจว่าปัจจุบันใครเก็บและอยู่ไหน) ส่วนหนังราชสีห์นั้นอยู่ที่เดิมแต่ปัจจุบันได้สูญหายไปแล้ว กล่าวกันว่าหนังราชสีห์นี้จะคลี่ตัวเองเมื่อมีแสงแดดอ่อนๆกระทบเมื่อหมดแสง ก็จะม้วนกลับเอง ส่วนระฆังนั้นกล่าวว่าเมื่อนำไปแขวงคอช้างตัวใดก็ตาม ช้างจะทรุดตัวทันทีเพราะความหนักของระฆัง
"พี่เณร"หรือ"โต๊ะหยงนั้น"ได้เสียชีวิตไปและได้ฝังบริเวณสุสานของชุมชน โดยบรรดาชาวบ้านเรียกว่าบริเวณที่อยู่อาศัยของเหล่าพี่ๆน้องกลุ่มนี้ว่า"พี่ เณร"ตามชื่อพี่คนโต เพราะถือว่าเป็นพี่ใหญ่และบวชเรียนแล้ว ต่อมาคำเรียกก็เพี้ยนไปตามสำเนียงการพูดจนเป็น"พิเทน"อย่างปัจจุบัน และทุกๆปีก็จะมีการทำบุญบูชาเหล่าพี่น้องโดย แรม 1 ค่ำเดือน 6 จะจุธูปเทียนบูชา"พี่เณร" ณ.สุสาน และแม 2 ค่ำก็จะทำพิธีให้"โต๊ะอ่อน"และ"โต๊ะแก้ว" ส่วน"โต๊ะหมอนนั้นจะบูชาในแรม 5 ค่ำในเดือนเดียวกัน โยพิธีนี้ยังมีให้ดูในปัจจุบัน
- - - - -- - - - - - - - - - -- - - - - - - -- - - - - - - -- - - - - - - - - - - - - - --
ความคิดเห็นของ นายดล หมายเหตุ-เรื่องนี้เชื่อว่าน่าจะเกิดในยุคที่ยังนับถือพุทธ ส่วนช่วงเวลาน่าจะเป็นช่วงต้นของเมืองปัตตานี หรือปลายอาณาจักรลังกาสุกะผู้เขียนไม่ยืนยัน อย่างไรก็ดี ณ.ตำบลแห่งนี้นั้นต่างจากตำบลอื่นตรงคนในตำบลนี้ไม่ได้ใช่ภาษามลายู หากแต่เป็น"ภาษาใต้"ที่มีสำเนียงและการใช่คำแบบคนที่ตากใบ(มีบางคำในคนกลุ่ม ภาษานี้เป็นราชาศัพท์และสำนวนแปลกกว่าภาษาใต้ทั่วไป)จึงอาจเป็นคนต่างถิ่น อพยบมาก็ได้ อย่างไรก็ตามผู้เขียนขอให้ฟังหูไว้หูนะครับ โดยคุณ : นายดล - [ 8 มิ.ย. 2544 , 14:03:47 น. ]
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * ** *
ความคิดเห็นของ Pok Su เรื่องนี้น่าจะเป็นนิทานมากกว่าตำนาน, แต่งขึ้นมาเมื่อไม่นาน และคำว่า "ปัตตานี (patani) " มาจาก pata-ini ปัตตานีและ อาณาจักรลังกาสุกะ เมื่อก่อนนับถือพุทธ
ยะลา : สถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ
มัสยิดกลางจังหวัดยะลา
ตั้งอยู่ที่อำเภอเมือง เป็นมัสยิดใหญ่ประจำจังหวัดยะลา มัสยิดแห่งนี้สร้างเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2527 เป็นสถาปัตยกรรมแบบตะวันตกที่สอดแทรกเส้นกรอบทรงสุเหร่าไว้ได้อย่างกลมกลืน ด้านหน้าเป็นบันไดกว้าง สูงประมาณ 30 ขั้น ทอดสู่ลานชั้นบน หลังคาทรงสี่เหลี่ยมมีโดมใหญ่อยู่ตรงกลาง
พระมหาธาตุเจดีย์พระพุทธธรรมประกาศ
ตั้งอยู่บนเนินเขาในตัวเมืองเบตง บริเวณวัดพุทธาธิวาส ถนนรัตนกิจ ลักษณะเจดีย์ก่อสร้างแบบศรีวิชัยประยุกต์ สีทองอร่าม สูง 39.9 เมตร บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ สร้างขึ้นเพื่อเฉลิมฉลองถวายแด่สมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ ในวโรกาสพระชนมายุครบ 60 พรรษา จากเจดีย์สามารถมองเห็นทัศนียภาพของวัดและเมืองเบตงอีกมุมหนึ่งได้สวยงาม
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฮาลา-บาลา หรือสวนป่าพระนามาภิไธยภาคใต้ ส่วนที่ 2
เป็นป่าดิบชื้นที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยพืชพรรณ สัตว์ป่าและนกหายากนานาชนิด และเป็นที่อาศัยของคนป่าเผ่าซาไก มีพื้นที่ขนาดใหญ่อยู่ในแนวรอยต่อระหว่างจังหวัดยะลาและนราธิวาส เป็นต้นกำเนิดของแหล่งน้ำในเขื่อนบางลาง นักท่องเที่ยวสามารถล่องเรือชมธรรมชาติของขุนเขา ป่าไม้และสายน้ำ โดยติดต่อเช่าเรือได้ที่ กองร้อยตำรวจตระเวนชายแดนที่ 445 ถนนสุขยางค์ อำเภอเบตง จังหวัดยะลา สำหรับนักท่องเที่ยวที่สนใจกิจกรรมศึกษาธรรมชาติให้ทำหนังสือล่วงหน้าถึงที่ ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฮาลา-บาลา ล่วงหน้า 15 วัน ที่ตู้ ป.ณ.3 อำเภอแว้ง จังหวัดนราธิวาส 96160
อำเภอเบตง
เบตง มาจากภาษามลายู แปลว่า ไม้ไผ่ เป็นอำเภอที่อยู่ใต้สุดของประเทศไทย ห่างจากตัวเมืองยะลาเป็นระยะทางประมาณ 140 กิโลเมตร ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 410 โดยเฉพาะเส้นทางช่วงระหว่างอำเภอธารโต-เบตง เป็นเส้นทางคดเคี้ยวไปตามไหล่เขา มองเห็นทัศนียภาพที่สวยงามของทะเลสาบ ป่าไม้และสวนยาง ตัวเมืองเบตงตั้งอยู่ในโอบล้อมของขุนเขาอากาศเย็นสบาย มีฝนตกชุก และมักมีหมอกปกคลุมในยามเช้า จนได้รับสมญานามว่า “เมืองในหมอก ดอกไม้งาม” เป็นอำเภอใหญ่ที่มีความเจริญ ชาวมาเลเซียนิยมเดินทางมาท่องเที่ยว มีอาหารการกินที่สมบูรณ์ และมีแหล่งท่องเที่ยวทั้งในและนอกตัวเมืองมากมาย
การเดินทางจากอำเภอเมืองยะลาไปเบตง มีบริการรถตู้หรือแท็กซี่ คิวรถตู้อยู่ตรงข้ามสถานีรถไฟยะลา รถออกทุก 1 ชั่วโมงระหว่างเวลา 6.00 - 17.00 น. หากเดินทางจากหาดใหญ่ มีบริการรถตู้ปรับอากาศไปยะลาและเบตง รถออกเวลา 8.00 น. 10.00 น. และ 13.00 น. หากเดินทางจากกรุงเทพฯ มีบริการรถโดยสารไปยังยะลาและเบตง ติดต่อสถานีขนส่งสายใต้ โทร. 0 2435 1199
อุทยานการเรียนรู้ยะลา
ตั้งอยู่ที่ถนนสุขยางค์ อำเภอเมืองยะลา เป็นอุทยานการเรียนรู้แห่งแรกที่จัดตั้งในส่วนภูมิภาคต่อจากอุทยานการเรียน รู้ TK Park ที่กรุงเทพฯ เพื่อเป็นศูนย์กิจกรรมสำหรับเยาวชนในพื้นที่ได้เรียนรู้ผ่านสื่อนวัตกรรม สมัยใหม่ โดยคำนึงถึงความต้องการของประชาชนและเยาวชนในพื้นที่เป็นหลัก ภายใต้อาคารสีขาว บรรยากาศทันสมัย และมีชีวิตชีวา แบ่งออกเป็นโซนต่าง ๆ ได้แก่
โซนห้องสมุดมีชีวิต สำหรับผู้ที่สนใจการอ่านศึกษาค้นคว้า บริการทรัพยากรสารสนเทศที่มีความทันสมัย มีการจัดเก็บหนังสือท้องถิ่นที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ สภาพแวดล้อมในชุมชน และวิถีชีวิตคนในท้องถิ่น โดยมีมุมชา กาแฟและมุมอินเตอร์เน็ตรวมทั้งห้องละหมาด
โซนเด็ก ห้องสมุดสำหรับเด็กจัดเป็นมุมหลากหลายรูปแบบ ประกอบด้วยหนังสือนิทาน และหนังสือภาพ รวมทั้งมุมการ์ตูนที่เด็กชอบ มีการจัดกิจกรรมต่าง ๆ ทุกวันเสาร์-อาทิตย์
โซนลานสานฝัน สำหรับจัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะ ความรู้ด้านไอที และการแสดงด้านศิลป เป็นเวทีที่เปิดกว้างสำหรับเยาวชน รวมถึงประชาชนได้แสดงความสามารถ
โซนห้องฉายภาพยนตร์จุได้ 50 คน นำเสนอภาพยนตร์ สารคดี หนังสั้น กว่า 100 เรื่อง ฉายทุกวันเสาร์-อาทิตย์เวลา 14.00 น. เป็นต้นไป
ห้องเงียบ สำหรับผู้ที่ต้องการใช้สมาธิในการอ่านหนังสือ ไม่มีเสียงรบกวนจากภายนอก
E-Library ให้บริการอินเตอร์เนทค่าบริการครึ่งชั่วโมง 10 บาท
มุมจำหน่ายของที่ระลึก จำหน่ายของ TK Park เช่น กุญแจ เข็มกลัด
เปิดบริการทุกวันเว้นวันจันทร์ เวลา 09.00-19.30 น. สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ โทร. 0 7322 3622-3 และ www.tkparkyala.com
น้ำตกธารโต
อยู่ที่ตำบลถ้ำทะลุ อำเภอธารโต ห่างจากตัวเมืองยะลาไปตามถนนสายยะลา-เบตง (ทางหลวง 410) กิโลเมตรที่ 47-48 มีทางแยกขวาไปอีกราว 1 กิโลเมตร เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ 7 ชั้น มองเห็นเป็นทางน้ำที่ไหลลดหลั่นมาจากภูเขาสูง มีแอ่งน้ำซึ่งสามารถเล่นน้ำได้ โดยรอบร่มรื่นไปด้วยป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์ มีพันธุ์ไม้ที่น่าสนใจมากมายรวมทั้งต้นศรียะลา หรืออโศกเหลือง ซึ่งจะออกดอกชูช่อสีเหลืองสวยงามในราวเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี
น้ำตกละอองรุ้ง
เป็นน้ำตกที่ตั้งอยู่ระหว่างเขตติดต่ออำเภอธารโตและอำเภอเบตง ห่างจากตัวเมืองไปตามเส้นทางยะลา-เบตง ประมาณ 90 กิโลเมตร หรือก่อนถึงอำเภอเบตงประมาณ 40 กิโลเมตร จะมีถนนดินแยกขวาเข้าน้ำตกไปอีก ๑๐๐ เมตร ทางเดินเท้าซึ่งลัดเลาะไปตามลำธารเพื่อชมน้ำตกค่อนข้างลื่นควรใช้ความระมัด ระวัง น้ำตกเกิดจากสายน้ำที่ไหลแรงจากยอดเขาตกกระทบก้อนหินเบื้องล่างเกิดเป็น ละอองน้ำฟุ้งกระจายชุ่มชื้นไปทั่วบริเวณ จะดูสวยงามมากยามต้องแสงแดดและเกิดเป็นรุ้งสีสวยอันเป็นที่มาของชื่อน้ำตก แห่งนี้
อุทยานแห่งชาติบางลาง
ครอบ คลุมพื้นที่อำเภอบันนังสตา อำเภอธารโต และอำเภอเบตง มีเนื้อที่ 163,125ไร่ ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2542 พื้นที่อุทยานบางส่วนครอบคลุมเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฮาลา-บาลา เนื่องจากในอดีตเป็นพื้นที่เคลื่อนไหวของผู้ก่อการร้ายโจรจีนคอมมิวนิสต์ มลายา (จคม.) และขบวนการพูโลในอดีต ผืนป่าจึงยังคงความสมบูรณ์และปราศจากการสำรวจมาเนิ่นนาน
ความหลากหลายทางพรรณไม้ในผืนป่าบางลาง ซึ่งส่วนใหญ่เป็นป่าดิบชื้นแหล่งต้นน้ำสำคัญของแม่น้ำปัตตานี แม่น้ำสายบุรี คลองโต๊ะโมะ คลองฮาลา และคลองบ้านเจ็ด เป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่าหายากหลายชนิด เช่น กระซู่ สมเสร็จ นกเงือกหัวแรด นกขนหิน และสัตว์ป่าอื่น ๆ อีก หลายชนิด อุทยานมีแหล่งท่องเที่ยวน่าสนใจหลายแห่ง เช่น เขื่อนบางลาง น้ำตกฮาลาซะ น้ำตกธารโต และน้ำตกละอองรุ้ง ซึ่งแต่ละแห่งไม่ได้อยู่ในพื้นที่อุทยาน
ค่าธรรมเนียมเข้าอุทยานแห่งชาติบางลาง คนไทย ผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท ต่างชาติ ผู้ใหญ่ 100 บาท เด็ก 50 บาท
เขื่อนบางลาง
ตั้งอยู่บ้านบางลาง ตำบลบาเจาะ ห่างจากจังหวัดยะลาไปตามทางหลวงหมายเลข 410 ประมาณ 50 กิโลเมตร แล้วแยกซ้ายไปอีก12 กิโลเมตร เขื่อนบางลางเป็นโครงการไฟฟ้าพลังน้ำเอนกประสงค์แห่งแรกในภาคใต้ที่สร้างปิด กั้นแม่น้ำปัตตานี เป็นเขื่อนแบบหินทิ้งแกนดินเหนียว สูง 85 เมตร สันเขื่อนยาว 422 เมตร สามารถเก็บกักน้ำได้ 1,420 ล้านลูกบาศก์เมตร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีเปิดเขื่อน บางลาง เมื่อวันที่ 27 กันยายน 2524บริเวณเหนือเขื่อนในบริเวณที่ตั้งของสำนักงานการไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ มีจุดชมทิวทัศน์มองเห็นทัศนียภาพของเขื่อน อ่างเก็บน้ำและทิวเขาโดยรอบได้สวยงาม ติดต่อบ้านพักรับรอง โทร. 0 7328 1063-6 ต่อ 2206 บริการล่องเรือหรือแพชมทิวทัศน์ทะเลสาบเหนือเขื่อน โทร. โทร. 0 7328 1063-6 ต่อ 2209, 2205
บ่อน้ำร้อนเบตง
เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติอย่างหนึ่งของเบตงที่มีน้ำพุเดือดขึ้นมาจากพื้นดินใน หมู่บ้านจะเราะปะไร ตำบลตาเนาะแมเราะ ก่อนถึงอำเภอเบตง 5 กิโลเมตร บนทางหลวงหมายเลข 410 มีทางแยกขวาไปอีก 8 กิโลเมตร ตรงจุดบริเวณที่น้ำเดือดสามารถต้มไข่สุกภายใน 7 นาที มีบริการห้องอาบน้ำแร่ ซึ่งเชื่อกันว่าน้ำแร่จากบ่อน้ำร้อนสามารถบรรเทาอาการปวดเมื่อยและรักษาโรค ผิวหนังได้
ตู้ไปรษณีย์ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย
ตู้เดิมตั้งอยู่ที่บริเวณสี่แยกหอนาฬิกาใจกลางเมืองเบตง สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2467 ตั้งแต่ก่อนสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง จุดประสงค์ที่สร้างไว้ในครั้งแรกก็เพื่อใช้เป็นที่กระจายข่าวสารบ้านเมือง ให้ชาวเมืองเบตงได้รับฟัง จากวิทยุที่ฝังอยู่ส่วนบนของตู้ และใช้เป็นตู้ไปรษณีย์มาจนทุกวันนี้ ปัจจุบันได้มีการสร้างตู้ไปรษณีย์ขึ้นใหม่ใหญ่กว่าเดิมที่บริเวณศาลาประชาคม ถนนสุขยางค์ มีความสูงประมาณ 9 เมตร เป็นจุดเด่นที่นักท่องเที่ยวนิยมแวะมาถ่ายรูปเป็นที่ระลึก
อุโมงค์ปิยะมิตร
อยู่ที่บ้านปิยะมิตร 1 ตำบลตะเนาะแมเราะ ใช้เส้นทางเดียวกับบ่อน้ำร้อนและน้ำตกอินทสร แต่อยู่เลยบ่อน้ำร้อนไปอีก 4 กิโลเมตร บริเวณนี้เป็นหมู่บ้านของผู้ร่วมพัฒนาชาติไทย เดิมเคยเป็นฐานที่มั่นของพรรคคอมมิวนิสต์มลายา (เขต 2)อุโมงค์แห่งนี้สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2519 เป็นอุโมงค์คดเคี้ยวเข้าไปในภูเขายาวประมาณ 1 กิโลเมตร ความกว้างประมาณ 50-60 ฟุต ใช้เวลาในการขุด 3 เดือน มีทางเข้าออกหลายทาง ใช้เป็นที่หลบภัยทางอากาศและสะสมเสบียง บริเวณนี้จัดให้มีนิทรรศการแสดงภาพประวัติศาสตร์ รวมทั้งวิถีการดำเนินชีวิตภายในป่า ปัจจุบันเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจมากอีกแห่งหนึ่งของเบตง เปิดให้เข้าชมเวลา 8.00 น-16.30 น.
ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง
ตั้ง อยู่ถนนพิพิธภักดี หน้าศาลากลางจังหวัดยะลา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานยอดเสาหลักเมืองให้เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2505 ภายในศาลประดิษฐานยอดเสาหลักเมือง ซึ่งสร้างด้วยแก่นไม้ชัยพฤกษ์สูง 50 เซนติเมตร วัดโดยรอบที่ฐาน 43 นิ้ว ที่ปลาย 36 นิ้ว พระเศียรยอดเสาเป็นรูปพรหมจตุรพักตร์และเปลวไฟ บริเวณโดยรอบเป็นสวนสาธารณะ ร่มรื่น สวยงาม และจะมีการจัดงานสมโภชเจ้าพ่อหลักเมือง ระหว่างวันที่ 25–31 พฤษภาคม ของทุกปี
หมู่บ้านซาไก
อยู่ ที่หมู่ที่ 3 ตำบลบ้านแหร ห่างจากตัวจังหวัดยะลาไปทางเบตงประมาณ 80 กิโลเมตร ด้านขวามือ มีทางเข้าไปยังหมู่บ้านที่อาศัยของชนเผ่าซึ่งเป็นที่รู้จักกันในนาม “เงาะซาไก” เดิมดำรงชีวิตอยู่ด้วยการหาของป่า มีความชำนาญในด้านสมุนไพรและเป่าลูกดอกล่าสัตว์ บ้านเรือนของซาไกเดิมสร้างด้วยไม้ไผ่ มุงหลังคาจาก ต่อมา กรมประชาสงเคราะห์ได้พัฒนาหมู่บ้านแห่งนี้ โดยรวบรวมชาวซาไกมาอาศัยอยู่ในบริเวณเดียวกัน และให้มีอาชีพทำสวนยางและได้กราบบังคมทูลสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีขอ ใช้คำว่า “ศรีธารโต” ให้ทุกคนใช้เป็นนามสกุล ปัจจุบันมีชนเผ่าซาไกที่ยังคงอาศัยอยู่บ้าง แต่บางส่วนได้แยกย้ายไปทำงานที่อื่น
นกนางแอ่น
ยามพลบค่ำบนท้องฟ้าในย่านชุมชนกลางเมืองเบตงจะเต็มไปด้วยนกนางแอ่นที่บินมา อาศัยหลับนอนเกาะอยู่ตามอาคารบ้านเรือนและสายไฟฟ้าอยู่มากมาย โดยเฉพาะที่บริเวณหอนาฬิกาซึ่งประดับด้วยไฟฟ้าสว่างไสวตลอดคืน จะมีนกหนาแน่นเป็นพิเศษ เป็นภาพที่น่าอัศจรรย์และเป็นสัญลักษณ์อีกอย่างหนึ่งของเบตง นกนางแอ่นเหล่านี้บินหนีความหนาวมาจากไซบีเรีย จะพบเห็นเป็นจำนวนมากในช่วงเดือนกันยายน-มีนาคม
น้ำตกอินทสร
อยู่ห่างจากตัวเมืองเบตง 15 กิโลเมตร หรือเลยจากบ่อน้ำร้อนเบตงไปอีก 2 กิโลเมตร เป็นน้ำตกขนาดเล็กที่เกิดจากภูเขา รอบบริเวณปกคลุมด้วยป่าไม้ร่มรื่น และมีแอ่งน้ำสามารถว่ายน้ำเล่นและพักผ่อนได้เป็นอย่างดี
พระพุทธไสยาสน์วัดคูหาภิมุข หรือวัดหน้าถ้ำ
เป็นหนึ่งในสามปูชนียสถานที่สำคัญของภาคใต้ เช่นเดียวกับพระบรมธาตุเมืองนครศรีธรรมราช และพระบรมธาตุไชยาที่สุราษฎร์ธานี แสดงความรุ่งเรืองของศาสนาพุทธในบริเวณนี้มาตั้งแต่สมัยอาณาจักรศรีวิชัย ตั้งอยู่ที่ตำบลหน้าถ้ำ ห่างจากตัวเมือง 8 กิโลเมตร ตามเส้นทางไปอำเภอยะหา บริเวณวัดร่มรื่นมีธารน้ำไหลผ่าน บันไดขึ้นไปยังปากถ้ำมีรูปปั้นยักษ์ ชาวบ้านเรียกว่า “เจ้าเขา” สร้างโดยช่างพื้นบ้านเมื่อปี 2484 ภายในถ้ำมีลักษณะคล้ายห้องโถงใหญ่ ดัดแปลงปรับปรุงเป็นศาสนสถาน มีปล่องที่เพดานถ้ำยามแสงแดดส่องลงมาดูสวยงามมาก เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธไสยาสน์ขนาดใหญ่ สันนิษฐานว่าสร้างมาแต่ปี พ.ศ.1300 เป็นพระพุทธไสยาสน์สมัยศรีวิชัย มีขนาดความยาว 81 ฟุต 1 นิ้ว เชื่อกันว่าเดิมเป็นปางนารายณ์บรรทมสินธุ์ เพราะมีภาพนาคแผ่พังพานปกพระเศียร ต่อมาจึงได้ดัดแปลงเป็นพระพุทธไสยาสน์แบบหินยาน
ความเชื่อและวิธีการบูชา มีคำกล่าวว่าหากได้มาเยือนยะลา ต้องมากราบไหว้ขอพรพระนอนวัดคูหาภิมุขแห่งนี้ จะได้ชื่อว่ามาถึงยะลาอย่างแท้จริง และหากได้มาอธิษฐานบนบานองค์พระพุทธไสยาสน์ที่ถ้ำแห่งนี้ก็มักจะได้ผลสำเร็จ สมปรารถนา
ถ้ำศิลป์
ใช้เส้นทางเดียวกับวัดถ้ำคูหาภิมุข แต่ต้องเดินทางต่อไปอีกราว 1 กิโลเมตร มีแยกซ้ายไปอีก 1 กิโลเมตร ผ่านโรงเรียนบ้านถ้ำศิลป์ ไปเล็กน้อยด้านซ้ายมือมีทางเดินเล็ก ๆ ไปยังภูเขาริมถนน มีบันไดขึ้นไปยังปากถ้ำซึ่งสูงจากพื้นดิน 28 เมตร เป็นถ้ำเล็ก ๆ ภายในถ้ำมืดมาก มีภาพจิตรกรรมเก่าแก่บนผนังถ้ำ แต่ลบเลือนไปมากแล้ว เป็นภาพพระพุทธเจ้าปางต่าง ๆ และมีรูปผู้หญิงยืนเป็นหมู่สามคน เป็นภาพเขียนสมัยศรีวิชัยตอนปลาย ประมาณพุทธศตวรรษที่ 19-20 การชมถ้ำต้องนำตะเกียงหรือไฟฉายไปด้วย
ถ้ำแม่นางมณโฑ
อยู่ห่างจากตัวเมืองยะลาประมาณ 6 กิโลเมตร บนถนนสายยะลา-ยะหา หรือถึงก่อนวัดถ้ำคูหาภิมุขเพียง 1 กิโลเมตร สามารถติดต่อคนนำทางได้ที่เชิงเขา และเดินเท้าขึ้นเขาผ่านป่าละเมาะและเหมืองหินอ่อนไปยังถ้ำราว 15 นาที ภายในถ้ำคล้ายห้องโถงใหญ่มีทางเดินทะลุกันได้ บางช่วงมืดมากจึงจำเป็นต้องนำไฟฉายติดตัวไปด้วย จุดเด่นอยู่ที่สุดปลายถ้ำ ซึ่งมีหินงอกขนาดสูงใหญ่ มีลักษณะคล้ายผู้หญิงนั่งสมาธิ ซึ่งเป็นที่มาของชื่อถ้ำแห่งนี้
สวนขวัญเมือง หรือพรุบาโกย
อยู่ ที่ถนนเทศบาล 1 ห่างจากศาลหลักเมืองยะลาประมาณ 300 เมตร มีเนื้อที่ประมาณ 207 ไร่ จัดให้เป็นสนามกีฬาและสถานที่พักผ่อนหย่อนใจของชาวเมือง จุดเด่นอยู่ที่สระน้ำใหญ่เนื้อที่ 69 ไร่ ซึ่งเทศบาลเมืองยะลาได้ตกแต่งพื้นที่โดยรอบเป็นหาดทรายและทิวสนจำลอง ทัศนียภาพของหาดทรายชายทะเลมาไว้ให้ชาวเมืองได้พักผ่อนหย่อนใจเนื่องจาก จังหวัดยะลาไม่มีพื้นที่ติดต่อกับชายทะเล นอกจากนี้ยังเป็นที่จัดกิจกรรมแข่งขันนกเขาชวาเสียง มีสนามแข่งขันนกเขาชวาเสียงที่ใหญ่และมีมาตรฐานที่สุดในภาคใต้
สวนสาธารณะสนามช้างเผือก (สนามโรงพิธีช้างเผือก)
อยู่ถนนพิพิธภักดี อำเภอเมืองยะลา มีพื้นที่ 80 ไร่ เคยใช้เป็นสถานที่ประกอบพิธีน้อมเกล้าฯ ถวายช้างเผือก “พระเศวตสุรคชาธาร” แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช เมื่อวันที่ 9 มีนาคม 2511 ภายในสวนสาธารณะมีศาลากลางน้ำ รูปปั้นสัตว์ต่าง ๆ และเป็นสถานที่จัดกิจกรรมของจังหวัด
น้ำตกบูเก๊ะปิโล (น้ำตกตะวันรัศมี)
ห่าง จากตัวเมืองยะลาประมาณ 19 กิโลเมตร ตามเส้นทางยะลา-โกตาบารู เลี้ยวเข้าตำบลโกตาบารู ถึงตำบลท่าเรือประมาณ 2 กิโลเมตร เลี้ยวเข้าถนนหมู่บ้านประมาณ 2 กิโลเมตร จะถึงทางเข้าน้ำตก เข้าไปประมาณ 500 เมตร น้ำตกตะวันรัศมีเป็นน้ำตกที่สวยงามแตกต่างจากน้ำตกอื่น ๆ เพราะเมื่อแสงแดดกระทบกับสายน้ำ จะทำให้สีของหินใต้แอ่งน้ำเป็นสีเหลืองสวยงาม
หมู่บ้านจุฬาภรณ์พัฒนา 9
ห่างจากตัวเมืองมาตามเส้นทางสู่เขื่อนบางลางและเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าฮา ลา-บาลา อำเภอธารโต บริเวณหมู่บ้านจัดเป็นพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์แสดงอาวุธยุทโธปกรณ์ต่าง ๆ เครื่องใช้ และอนุสาวรีย์วีรชนของ จคม.แวดล้อมด้วยลำธารและสภาพภูมิประเทศสวยงาม นอกจากนี้ยังมีฟาร์มกวางดาว สถานที่กางเต็นท์ และบ้านพักสำหรับ นักท่องเที่ยว
น้ำตกสุขทาลัย (น้ำตกกือลอง)
อยู่ในเขตนิคมสร้างตนเองพัฒนาภาคใต้ บนเขาปกโยะ ห่างจากตัวเมืองประมาณ 40 กิโลเมตร ตามเส้นทางสายยะลา-เบตง แยกซ้ายอีกประมาณ 8 กิโลเมตร น้ำตกนี้ค้นพบเมื่อปี พ.ศ. 2507 มี 5 ชั้น สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีทรงพระราชทานนามน้ำตกแห่งนี้ว่า “น้ำตกสุขทาลัย” เป็นน้ำตกที่มีทัศนียภาพสวยงาม และมีแอ่งน้ำสำหรับเล่นน้ำได้
ถ้ำกระแชง
ตั้งอยู่ที่บ้านกาโสด ตำบลบันนังสตา ห่างจากจังหวัดยะลา ไปตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 410 ประมาณ 50 กิโลเมตร เลยแยกปากทางเข้าเขื่อนบางลางไปเล็กน้อย แล้วแยกซ้ายเข้าไปตามทางลูกรังอีก 1.5 กิโลเมตร มีทัศนียภาพของภูเขา ธารน้ำและถ้ำลอดที่สวยงาม ในช่วงที่น้ำน้อยสามารถเดินเลาะเลียบตามลำธารลอดถ้ำไปทะลุอีกด้านหนึ่ง ซึ่งเป็นที่โล่ง โอบล้อมด้วยภูเขาและแมกไม้เขียวขจี มีทัศนียภาพสวยงาม และมีถ้ำที่อยู่ใกล้เคียงกับถ้ำกระแชงอีก 3 ถ้ำ ได้แก่ ถ้ำลูกอม ถ้ำน้ำลอด และถ้ำพระ
น้ำตกเฉลิมพระเกียรติ ร.9
ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลอัยเยอร์เวง ใช้เส้นทางหมายเลข 410 ระหว่างอำเภอธารโตและอำเภอเบตง แยกขวาช่วงกิโลเมตร 32-33 ไปตามทางลูกรังอีก 3 กิโลเมตร เป็นน้ำตกที่ตกลงมาจากหน้าผาสูงกว่า 30 เมตร รอบบริเวณปกคลุมไปด้วยพรรณไม้เขียวขจี
สวนสุดสยาม หรือ สวนสาธารณะเทศบาลตำบลเบตง
มีพื้นที่ประมาณ 120 ไร่ ตั้งอยู่บนเนินเขากลางเมืองเบตง เป็นจุดชมทัศนียภาพของเมืองเบตง ประกอบด้วยสวนไม้ดอกไม้ประดับ สวนนก สวนสุขภาพ สนามกีฬา สระว่ายน้ำ และสนามเด็กเล่น เหมาะสำหรับเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจและออกกำลังกาย หากเดินทางจากสวนสาธารณะเลยไปอีก 7 กิโลเมตรจนสุดถนนสุขยางค์จะถึงจุดใต้สุดของประเทศไทย ซึ่งมีถนนเชื่อมต่อไปยังประเทศมาเลเซีย
|
